Sâm Ngọc Linh, hay còn có tên gọi là Sâm K5, thuốc giấu, là một loài thảo mộc thuộc họ nhân sâm, được sử dụng trong văn hoá của bà con đồng bào Xê Đăng trên dãy Ngọc Linh từ rất lâu đời, và được phát hiện và tìm hiểu bởi các nhà khoa học, thầy thuốc từ năm 1973 qua việc khảo sát, tìm kiếm cùa đoàn cán bộ khu uỷ khu 5.
Sâm Ngọc Linh là một loài thảo mộc bản địa tại dãy Ngọc Linh, với các nghiên cứu khoa học chỉ ra sự quý và hiếm của loài thảo mộc này.
2. Các hoat chất:
Trong bài đánh giá về sâm Ngọc Linh tại tỉnh Kon Tum đã đề cập đến các chỉ tiêu:
Từ phần dưới mặt đất (thân rễ và rễ củ) của sâm Ngọc Linh hoang dại đã phân lập và xác định được cấu trúc protopanaxadiol oxid II và 52 hợp chất saponin, bao gồm 26 saponin đã biết và 26 saponin có cấu trúc mới được đặt tên là vina-ginsenoside-R1-R24 và 20-O-Me-G.Rh1. Các saponin dammaran được xem là hoạt chất quyết định cho các tác dụng sinh học có giá trị của sâm Triều Tiên cũng chiếm một tỉ lệ rất cao về hàm lượng và số lượng trong thành phần hợp chất saponin của sâm Ngọc Linh (50/52 saponin được phân lập). Trong đó các saponin dẫn chất của 20 (S)-protopanaxadiol gồm 22 hợp chất với các đại diện chính là: Ginsenoside-Rb1, -Rb3, -Rd. Các saponin dẫn chất của 20(S)-protopanaxatriol gồm 17 hợp chất với các đại diện chính là: Ginsenoside-Re, -Rg1, notoginsenosid-R1. Các saponin có cấu trúc ocotillol gồm 11 hợp chất với các đại diện chính là: Majonoside-R1 và -R2. Đặc biệt M-R2 chiếm gần 50% hàm lượng saponin toàn phần từ phần dưới mặt đất của sâm Ngọc Linh và trở thành 1 hợp chất chủ yếu của sâm Ngọc Linh so với thành phần saponin trong các loài sâm khác trên thế giới và gấp 48 lần hiệu suất chiết được từ Đại diệp tam thất (Panax japonicum C.A. Mey. var. major (Burk.) C.Y.Wu et K.M.Feng). Hai saponin dẫn chất của acid oleanolic chỉ chiếm một tỉ lệ rất thấp với hemslosid -Ma3 được phát hiện đầu tiên trong một loài Panax thuộc họ nhân sâm.
Sâm Ngọc Linh tại vùng lập địa tỉnh Kon Tum so với các loài sâm khác (kết quả khảo sát năm 2010):
3. Độ tuổi thu hoạch:
Sâm Ngọc Linh được thu hoạch tại dãy Ngọc Linh - thuộc huyện Đắk Glei - Tỉnh Kon Tum ở độ tuổi từ 6-8 năm tuổi trở lên, khi củ sâm đã đạt trọng lượng từ >40gr/ củ, độ tuổi trung bình để các nhà khoa học lấy mẫu kiểm nghiệm trong các nghiên cứu khoa học, với hàm lượng các hoạt chất quý đã đạt tiêu chuẩn.
4. Thời gian thu hoạch:
Trong năm, thường sâm Ngọc Linh có 2 thời điểm thu hoạch chính, thời điểm tốt nhất là thường vào mùa Đông, khi lá đã bắt đầu ngả vàng, thân và củ bắt đầu quá trình ngủ Đông, các hoạt chất được tích tụ lại phần thân củ. Ngoài ra, thời điểm sau khi thu hoạch hạt vào mùa Thu cũng là thời điểm mà các nhà vườn thu hoạch với cây còn nguyên lá để phục vụ nhu cầu của khách hàng. Trong năm cũng sẽ có những thời điểm thu hoạch nhỏ lẻ, tuy nhiên sẽ rất hạn chế vì thời điểm từ tháng 3 đến tháng 8 là thời điểm cây cho hoa, ra hạt và đậu trái, cây được giữ lại để lấy nguồn giống phục vụ hoạt động mở rộng diện tích trồng sâm.
5. Cách thức tính giá sâm Ngọc Linh tươi:
Thường sẽ có các yếu tố chính ảnh hưởng đến giá thành của sâm Ngoc Linh tươi.
5.1. Chủng loại sâm:
Hiện tại có 3 loại sâm Ngọc Linh được đánh giá theo cách thức phát triển:
5.2. Độ tuổi sâm:
Độ tuổi sâm là một trong những thước đo vô cùng quan trọng để đánh giá chất lượng của củ sâm, vì các hoạt chất trong sâm sẽ được tăng lên theo độ tuổi của sâm, tuy nhiên cùng với đó là những rủi ro trong quá trình trồng như sâu mệnh, thời tiết cực đoan, các loài động vật gây hại, mất trộm.
5.3. Trọng lượng sâm:
Trọng lượng sâm là một trong những yếu tố quyết định đến giá thành của củ sâm, với những củ sâm có trọng lượng trên 100gr sẽ có giá thành khác với củ sâm trọng lượng nhỏ hơn, đây là yếu tố phổ biến nhất trong cách tính giá thành của sâm Ngọc Linh trồng hiện tại.
5.4 Hình dáng củ sâm:
Do sự đa dạng về nhu cầu của khách hàng, đồng thời việc chăm sóc sâm ngày càng phân hóa sâu sắc giữa hoạt động trồng bán tự nhiên và trồng công nghiệp, tạo ra hình thái củ sâm có sự phân biệt rõ ràng, giữa hình thái dài, nhỏ, tốc độ phát triển chậm, trọng lượng củ nhỏ với hình thái ngắn, mập, tốc độ phát triển nhanh, trọng lượng củ lớn nên đây cũng là một yếu tố quyết định nên giá thành củ sâm.
Ngoài ra còn có các yếu tố khác cũng sẽ ảnh hưởng đến giá thành của sâm Ngọc Linh tươi, như sự uy tín của nhà vườn, thời điểm thu hoạch, hình thái củ sâm với những củ bị gãy, hư hỏng...
Đơn giá của Sâm Ngọc Linh tươi sẽ thay đổi tuỳ vào từng thời điểm, quý khách có nhu cầu tìm hiểu thêm thông tin về sâm Ngọc Linh tại Ngọc Linh xin vui lòng liên hệ qua Fanpage của công ty tại địa chỉ: https://www.facebook.com/NgocLinhVinnate/ hoặc qua số zalo: 0965.595.698.
🇻🇳VINNATE - BRING NATURE INTO YOUR HOME. ⛰️Phát triển những sản phẩm thuần Việt, dựa trên giá trị nền tảng của các loài thảo mộc và nông sản Việt, dưới sự sáng tạo của trí tuệ nghệ nhân Việt, giữ gìn bản sắc văn hoá Việt. 🏠Địa chỉ: Xã Ngọc Linh - Huyện Đắk Glei - Tỉnh Kon Tum. 🏭Địa chỉ sản xuất: Xã Đắk Kroong - Huyện Đắk Glei - TỈnh Kon Tum. 📲Hotline tư vấn/Zalo: 0965595698 🌐Website: https://vinnate.com.vn - https://hongdangsam.com #NgọcLinh_ĐắkGlei_KonTum. #Vinnate_NgọcLinh.
- Sâm Ngọc Linh có tác dụng:
- Tăng lực, chống mệt mỏi
- Tác dụng trên hệ thần kinh trung ương tùy theo liều sử dụng (liều thấp kích thích và liều cao ức chế): tác dụng kích thích tâm thần vận động, chống trầm cảm, chống mệt mỏi, giải lo âu và tăng cường trí nhớ.
- Phục hồi hoạt động não bộ: qua tác dụng rút ngắn tiềm thời thành lập phản xạ có điều kiện và rút ngắn giai đoạn phục hồi phản xạ
- Tác dụng trên hệ tim mạch: tác động phòng chống xơ vữa động mạch ở liều 50-500 mg/kg theo cơ chế hạ cholesterol, hạ lipid toàn phần và lipoprotein, tăng hàm lượng HDL có lợi (lipoprotein có nhiệm vụ vận chuyển cholesterol vào nội bào) hoặc tác động điều hòa hoạt động tim mạch, theo hướng kích thích dẫn truyền xung động thần kinh tim, nâng cao huyết áp trong các trường hợp hạ áp trên mô hình gây mất máu.
- Tác dụng kháng ung thư và kích thích miễn dịch.
- Tác dụng bảo vệ gan: Stress oxy hóa là một trong những cơ chế gây bệnh lý gan, như viêm gan do rượu, viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan cũng như liên quan đến tổn thương gan do dược phẩm (thuốc kháng viêm, giảm đau, thuốc điều trị ung thư và thuốc chống trầm cảm). Tác dụng bảo vệ gan theo hướng chống oxy hóa. Sâm Ngọc Linh hỗ trợ sự tái tạo tế bào gan, duy trì chức năng sinh hóa của gan, ức chế sự gia tăng các transaminase SGOT, SGPT và kích thích hoạt động của hệ thống cytocrom-P450 trong ty thể gan.
- Tác dụng kháng oxy hóa: Stress oxy hóa là căn nguyên của một số loại bệnh như thoái hóa thần kinh, bệnh tim mạch, tiểu đường, ung thư và hội chứng mệt mỏi mãn tính. Cải thiện stress oxy hóa từ các chất chống oxy hóa là một chiến lược quan trọng mang lại hiệu quả điều trị các bệnh khác nhau.
- Tác dụng bảo vệ thận: Sâm Ngọc Linh có khả năng làm giảm đáng kể tác động gây độc thận của cisplatin,
- Tác dụng tăng cường miễn dịch: Hệ thống miễn dịch phản ứng với stress thông qua nhiều cơ chế khác nhau có thể mang lại cả kết quả có lợi và có hại, tùy thuộc vào thời gian và cường độ của tác nhân gây stress. Stress mạn tính làm giảm đáng kể hoạt động của tế bào miễn dịch và chức năng miễn dịch tổng thể.
- Tăng cường khả năng sinh lý, phòng chống xơ vữa động mạch: (thực nghiệm Triton WR-1339) theo cơ chế giảm cholesterol huyết, giảm lipid toàn phần và lipoprotein, tăng hàm lượng HDL-cholesterol.
- Tác dụng phục hồi hoạt động não bộ: qua tác dụng rút ngắn tiềm thời thành lập phản xạ có điều kiện và rút ngắn giai đoạn phục hồi phản xạ.
- Tác dụng hiệp lực của Sâm Ngọc Linh với các thuốc trị đái tháo đường: tác dụng hiệp lực với sulfamid hạ đường huyết (DiabineseÒ) và insulin, kéo dài thời gian có tác dụng hạ đường huyết của insulin 2-3 giờ hơn so với chỉ dùng insulin.
- Tác dụng chống stress: đặc hiệu hơn Nhân sâm qua việc điều chỉnh về bình thường các rối loạn về hành vi (freezing behavior), giấc ngủ, lo âu, trầm cảm, loét dạ dày gây bởi stress.
- Tác dụng kháng khuẩn đặc hiệu trên các chủng vi khuẩn gây bệnh viêm họng Staphylococcus và Streptococcus: Tác dụng kháng khuẩn của Sâm Ngọc Linh tương đương với một số kháng sinh thông dụng và không gây ảnh hưởng trên hệ vi khuẩn lành tính ở ruột như các kháng sinh.
- Tác dụng nội tiết tố sinh dục (tác dụng kiểu androgen và tác dụng kiểu estrogen)
2. Các hoat chất:
Trong bài đánh giá về sâm Ngọc Linh tại tỉnh Kon Tum đã đề cập đến các chỉ tiêu:
Từ phần dưới mặt đất (thân rễ và rễ củ) của sâm Ngọc Linh hoang dại đã phân lập và xác định được cấu trúc protopanaxadiol oxid II và 52 hợp chất saponin, bao gồm 26 saponin đã biết và 26 saponin có cấu trúc mới được đặt tên là vina-ginsenoside-R1-R24 và 20-O-Me-G.Rh1. Các saponin dammaran được xem là hoạt chất quyết định cho các tác dụng sinh học có giá trị của sâm Triều Tiên cũng chiếm một tỉ lệ rất cao về hàm lượng và số lượng trong thành phần hợp chất saponin của sâm Ngọc Linh (50/52 saponin được phân lập). Trong đó các saponin dẫn chất của 20 (S)-protopanaxadiol gồm 22 hợp chất với các đại diện chính là: Ginsenoside-Rb1, -Rb3, -Rd. Các saponin dẫn chất của 20(S)-protopanaxatriol gồm 17 hợp chất với các đại diện chính là: Ginsenoside-Re, -Rg1, notoginsenosid-R1. Các saponin có cấu trúc ocotillol gồm 11 hợp chất với các đại diện chính là: Majonoside-R1 và -R2. Đặc biệt M-R2 chiếm gần 50% hàm lượng saponin toàn phần từ phần dưới mặt đất của sâm Ngọc Linh và trở thành 1 hợp chất chủ yếu của sâm Ngọc Linh so với thành phần saponin trong các loài sâm khác trên thế giới và gấp 48 lần hiệu suất chiết được từ Đại diệp tam thất (Panax japonicum C.A. Mey. var. major (Burk.) C.Y.Wu et K.M.Feng). Hai saponin dẫn chất của acid oleanolic chỉ chiếm một tỉ lệ rất thấp với hemslosid -Ma3 được phát hiện đầu tiên trong một loài Panax thuộc họ nhân sâm.
Sâm Ngọc Linh tại vùng lập địa tỉnh Kon Tum so với các loài sâm khác (kết quả khảo sát năm 2010):
3. Độ tuổi thu hoạch:
Sâm Ngọc Linh được thu hoạch tại dãy Ngọc Linh - thuộc huyện Đắk Glei - Tỉnh Kon Tum ở độ tuổi từ 6-8 năm tuổi trở lên, khi củ sâm đã đạt trọng lượng từ >40gr/ củ, độ tuổi trung bình để các nhà khoa học lấy mẫu kiểm nghiệm trong các nghiên cứu khoa học, với hàm lượng các hoạt chất quý đã đạt tiêu chuẩn.
4. Thời gian thu hoạch:
Trong năm, thường sâm Ngọc Linh có 2 thời điểm thu hoạch chính, thời điểm tốt nhất là thường vào mùa Đông, khi lá đã bắt đầu ngả vàng, thân và củ bắt đầu quá trình ngủ Đông, các hoạt chất được tích tụ lại phần thân củ. Ngoài ra, thời điểm sau khi thu hoạch hạt vào mùa Thu cũng là thời điểm mà các nhà vườn thu hoạch với cây còn nguyên lá để phục vụ nhu cầu của khách hàng. Trong năm cũng sẽ có những thời điểm thu hoạch nhỏ lẻ, tuy nhiên sẽ rất hạn chế vì thời điểm từ tháng 3 đến tháng 8 là thời điểm cây cho hoa, ra hạt và đậu trái, cây được giữ lại để lấy nguồn giống phục vụ hoạt động mở rộng diện tích trồng sâm.
5. Cách thức tính giá sâm Ngọc Linh tươi:
Thường sẽ có các yếu tố chính ảnh hưởng đến giá thành của sâm Ngoc Linh tươi.
5.1. Chủng loại sâm:
Hiện tại có 3 loại sâm Ngọc Linh được đánh giá theo cách thức phát triển:
- Sâm Ngọc Linh rừng là những củ sâm được bà con tìm thấy trên rừng già, với độ tuổi cao.
- Sâm Ngọc Linh rừng vùi: là những củ sâm rừng được bà con tìm thấy đem về vườn trồng lại để lấy hạt giống, sau một thời gian mới đem ra bán.
- Sâm Ngọc Linh trồng: là những củ sâm được phát triển từ hạt giống, trồng theo phương pháp bán tự nhiên, với nguồn dinh dưỡng chính từ mùn và đất rừng.
5.2. Độ tuổi sâm:
Độ tuổi sâm là một trong những thước đo vô cùng quan trọng để đánh giá chất lượng của củ sâm, vì các hoạt chất trong sâm sẽ được tăng lên theo độ tuổi của sâm, tuy nhiên cùng với đó là những rủi ro trong quá trình trồng như sâu mệnh, thời tiết cực đoan, các loài động vật gây hại, mất trộm.
5.3. Trọng lượng sâm:
Trọng lượng sâm là một trong những yếu tố quyết định đến giá thành của củ sâm, với những củ sâm có trọng lượng trên 100gr sẽ có giá thành khác với củ sâm trọng lượng nhỏ hơn, đây là yếu tố phổ biến nhất trong cách tính giá thành của sâm Ngọc Linh trồng hiện tại.
5.4 Hình dáng củ sâm:
Do sự đa dạng về nhu cầu của khách hàng, đồng thời việc chăm sóc sâm ngày càng phân hóa sâu sắc giữa hoạt động trồng bán tự nhiên và trồng công nghiệp, tạo ra hình thái củ sâm có sự phân biệt rõ ràng, giữa hình thái dài, nhỏ, tốc độ phát triển chậm, trọng lượng củ nhỏ với hình thái ngắn, mập, tốc độ phát triển nhanh, trọng lượng củ lớn nên đây cũng là một yếu tố quyết định nên giá thành củ sâm.
Ngoài ra còn có các yếu tố khác cũng sẽ ảnh hưởng đến giá thành của sâm Ngọc Linh tươi, như sự uy tín của nhà vườn, thời điểm thu hoạch, hình thái củ sâm với những củ bị gãy, hư hỏng...
Đơn giá của Sâm Ngọc Linh tươi sẽ thay đổi tuỳ vào từng thời điểm, quý khách có nhu cầu tìm hiểu thêm thông tin về sâm Ngọc Linh tại Ngọc Linh xin vui lòng liên hệ qua Fanpage của công ty tại địa chỉ: https://www.facebook.com/NgocLinhVinnate/ hoặc qua số zalo: 0965.595.698.
🇻🇳VINNATE - BRING NATURE INTO YOUR HOME. ⛰️Phát triển những sản phẩm thuần Việt, dựa trên giá trị nền tảng của các loài thảo mộc và nông sản Việt, dưới sự sáng tạo của trí tuệ nghệ nhân Việt, giữ gìn bản sắc văn hoá Việt. 🏠Địa chỉ: Xã Ngọc Linh - Huyện Đắk Glei - Tỉnh Kon Tum. 🏭Địa chỉ sản xuất: Xã Đắk Kroong - Huyện Đắk Glei - TỈnh Kon Tum. 📲Hotline tư vấn/Zalo: 0965595698 🌐Website: https://vinnate.com.vn - https://hongdangsam.com #NgọcLinh_ĐắkGlei_KonTum. #Vinnate_NgọcLinh.